Jak rozmawiać o depresji w firmie? Praktyczne porady

W dzisiejszym dynamicznym i wymagającym świecie, problemy zdrowotne, zarówno fizyczne, jak i psychiczne, mogą dotknąć każdego z nas, w tym także naszych współpracowników. Kiedy pracownik przychodzi do nas z tak wrażliwą kwestią jak depresja, jako liderzy i koledzy z pracy, najbardziej odpowiednią reakcją będzie okazanie zrozumienia i zapewnienie potrzebnego wsparcia. W tym artykule dowiemy się, jak właściwie zareagować na tę trudną sytuację, aby pomóc naszemu pracownikowi w tym trudnym czasie.

Przykładowa sytuacja: Rozmowa z pracownikiem o depresji 

Anna, pracownica działu HR, właśnie rozpoczęła swój dzień w biurze. W międzyczasie, jej telefon dzwoni, a na ekranie pojawia się numer wewnętrzny Jana, jednego z pracowników firmy. Jan jest znanym i szanowanym członkiem zespołu, zawsze entuzjastycznie wnoszącym swoje zaangażowanie w projekty. Jednak dzisiaj Anna dostrzega coś dziwnego w głosie Jana, jest on przytłumiony i cichy. Kiedy odbiera połączenie, Jan pyta, czy może porozmawiać z nią osobiście.

Po chwili Jan pojawia się w biurze Anny, jego mina jest smutna i wyraźnie zaniepokojony. Anna zaprasza go, żeby usiadł na fotelu i wyraża zrozumienie, że może chcieć porozmawiać o czymś prywatnym. Jan opowiada, że od jakiegoś czasu boryka się z problemami emocjonalnymi, a ostatnio dowiedział się, że ma depresję. Wyraża swoje obawy co do wpływu tego na jego pracę i zmartwienie, że może mieć trudności w wykonywaniu obowiązków.

Anna słucha uważnie, nie przerywając Jana i okazując mu empatię. Wyraża zrozumienie dla trudności, z jakimi się zmaga, i zapewnia go, że jako dział HR jest tu, aby wspierać pracowników w trudnych chwilach. Upewnia Jana, że informacja, którą mu zaufał, jest poufna i że zawsze mogą razem szukać rozwiązań.

Anna zachęca Jana, aby ten skonsultował swoją sytuację z lekarzem lub specjalistą w dziedzinie zdrowia psychicznego, który może zaproponować odpowiednie leczenie i terapię. Podkreśla, że w dzisiejszych czasach zrozumienie i świadomość problemów zdrowotnych psychicznych rośnie, a wiele organizacji oferuje wsparcie w tym zakresie.

W trakcie rozmowy Anna wykazuje elastyczność i wyrozumiałość. Propozycją może być dostosowanie czasu pracy Jana lub przydzielenie mu tymczasowych lżejszych zadań, które pozwolą mu skupić się na zdrowiu i stopniowo wrócić do pełnej produktywności.

Anna informuje Jana o dostępnych zasobach w firmie, takich jak programy wsparcia zdrowia psychicznego, szkolenia dotyczące radzenia sobie ze stresem, a także możliwość skorzystania z wolnego dnia w razie potrzeby.

Po rozmowie z Janem i uzyskanej zgodzie na zapewnienie pomocy, Anna kontaktuje się z działem kadr, aby poinformować go o zaistniałej sytuacji i zapewnić wsparcie ze strony organizacji w zapewnieniu odpowiednich środków dla Jana. Czy temat depresji pojawia się w pracy?

Przykład powyższej sytuacji pokazuje, jak ważne jest, aby dział HR był gotowy reagować na wrażliwe tematy, takie jak depresja u pracowników. Poszanowanie prywatności, wykazywanie empatii i elastyczne podejście do rozwiązywania problemów to kluczowe elementy w zapewnianiu wsparcia dla pracowników w trudnych momentach. Dbając o zdrowie psychiczne naszych pracowników, tworzymy przyjazne i wspierające środowisko pracy, w którym każdy może czuć się zaakceptowany i chroniony.

Dobrze zrobione przez Annę:

• Słuchanie i empatia: Anna wykazała się umiejętnością słuchania Jana uważnie i z empatią. To bardzo ważne, ponieważ osoba borykająca się z depresją potrzebuje zrozumienia i akceptacji.
• Zachowanie poufności: Anna zapewniła Janowi, że informacja, którą jej zaufał, jest poufna. To kluczowe, aby pracownik czuł się swobodnie mówiąc o swoich problemach, wiedząc, że jego prywatność jest szanowana.
• Zaproponowanie wsparcia: Anna podkreśliła, że firma oferuje wsparcie w zakresie zdrowia psychicznego, takie jak programy, szkolenia i elastyczne rozwiązania, aby pomóc Janowi w jego sytuacji.
• Zrozumienie trudności: Anna wyraziła zrozumienie dla Janowych obaw dotyczących wpływu depresji na pracę. To pokazuje, że dba o dobrostan pracownika i jest gotowa znaleźć rozwiązania, które pozwolą mu powrócić do zdrowia.

Sugestie dla lepszego zachowania:

• Zapewnienie bardziej aktywnego wsparcia: Anna mogłaby bardziej aktywnie pomóc Janowi w znalezieniu odpowiednich zasobów i specjalistycznego wsparcia. Mogłaby polecić mu konkretnych specjalistów w dziedzinie zdrowia psychicznego lub pomóc w umówieniu wizyty.
• Regularne sprawdzanie sytuacji: Ważne jest, aby Anna pozostała zaangażowana i regularnie kontaktowała się z Janem, aby sprawdzić, jak radzi sobie z jego depresją i czy potrzebuje dodatkowego wsparcia.
• Szkolenia dla zespołu: Pracownicy HR mogliby skorzystać z dodatkowych szkoleń dotyczących zdrowia psychicznego i umiejętności komunikacyjnych, aby lepiej rozpoznawać i reagować na sytuacje związane z depresją czy innymi problemami zdrowotnymi.

Podsumowując, Anna wykazała się zrozumieniem i empatią wobec Jana, co stanowi ważny krok w zapewnieniu wsparcia osobom borykającym się z depresją. Jednak kontynuowanie aktywnego wsparcia, włączenie innych zasobów firmy oraz regularne monitorowanie sytuacji pomogłoby jeszcze bardziej wesprzeć pracownika w jego trudnym czasie.

Czego nie mówić, podczas rozmowy o depresji

"Ale wyglądasz na szczęśliwego/ciężko uwierzyć, że masz depresję."

Rozbudowa: To może być trudne do zaakceptowania, ale depresja nie zawsze jest widoczna na zewnątrz. Wiele osób potrafi ukrywać swoje uczucia, więc ważne jest, abyśmy byli empatyczni i wspierający, gdy ktoś decyduje się podzielić z nami swoją depresją.

"Może wystarczy, że się odprężysz lub pójdziesz na spacer, to przeminie."

Rozbudowa: Warto pamiętać, że depresja to nie tylko zwykłe przygnębienie czy stres, które można rozwiązać poprzez odpoczynek lub spacer. To poważne zaburzenie zdrowia psychicznego, które wymaga profesjonalnego wsparcia i leczenia. Zachęcamy Cię do poszukania pomocy u specjalisty.

"Inni mają gorzej niż ty, nie ma powodu, byś czuł się tak źle."

Rozbudowa: Porównywanie czyjegoś cierpienia do innych może być krzywdzące. Każdy przeżywa trudności w swoim własnym kontekście i to, co dla jednej osoby jest mało istotne, dla innej może być bardzo bolesne. Wspierajmy innych, nie bagatelizując ich uczuć.

"Depresja to tylko wymówka, by unikać obowiązków."

Rozbudowa: Depresja to choroba, które znacznie wpływa na zdolność do działania i wykonywania codziennych obowiązków. Osoba cierpiąca z powodu depresji może naprawdę potrzebować pomocy i zrozumienia, nie powinniśmy z góry zakładać, że to tylko wymówka.

"Musisz po prostu myśleć pozytywnie, a wszystko będzie dobrze."

Rozbudowa: Myślenie pozytywne jest ważne, ale nie jest to jedyny sposób na radzenie sobie z depresją.Proces przeformułowania depresyjnych myśli wymaga czasu, a osoba cierpiąca nie będzie w stanie sama poradzić sobie z tym czego doświadcza. Osoba cierpiąca z powodu depresji potrzebuje kompleksowego wsparcia, a my możemy jej pomóc, zachęcając do szukania pomocy od specjalistów i udzielając wsparcia emocjonalnego.

"Nie możesz mieć depresji, zawsze wydawałeś się taki pewny siebie."

Rozbudowa: Wygląd zewnętrzny nie zawsze odzwierciedla nasze wewnętrzne emocje i stan psychiczny. Depresja może dotknąć każdego, niezależnie od wydawania się silnym czy pewnym siebie. Warto wysłuchać i zrozumieć, co druga osoba przeżywa, zamiast zakładać, że wszystko jest w porządku. Unikajmy minimalizowania doświadczeń innych i zachęcajmy do szukania pomocy.

"Złap się w garść, to tylko chwilowy smutek."

Rozbudowa: Depresja to o wiele więcej niż tylko "chwilowy smutek". To stan, który może trwać długo i wymaga wsparcia, aby można było z niego wyjść. Unikajmy minimalizowania doświadczeń innych i zachęcajmy do szukania pomocy.

"Może powinieneś spróbować innej diety, to poprawi twoje samopoczucie."

Rozbudowa: Dieta może wpływać na samopoczucie, ale nie jest to jedyny czynnik wpływający na depresję. To kompleksowe zaburzenie zdrowia psychicznego, które wymaga wielostronnego podejścia, a zmiana diety nie zawsze jest rozwiązaniem. Zachęcamy do konsultacji z ekspertem.

"Pewnie przesadzasz, każdy ma czasami gorsze dni."

Rozbudowa: Depresja to nie tylko kwestia "gorszego dnia", ale stan, który może wpłynąć na jakość życia i zdolność do funkcjonowania przez długi czas. Warto wykazać zrozumienie i gotowość do wsparcia, zamiast bagatelizować uczucia drugiej osoby.

"Nie możesz być depresyjny, bo masz to i to, co powinno cię cieszyć."

Rozbudowa: Depresja nie jest związana tylko z zewnętrznymi czynnikami, takimi jak sukcesy czy zdobycze. To poważne zaburzenie, które może dotknąć każdego, niezależnie od tego, co osiągnął w życiu. Warto okazać zrozumienie i wsparcie, zamiast sugerować, że ktoś nie powinien czuć się przygnębiony z powodu swoich osiągnięć.

Naucz się, jak rozmawiać o depresji w pracy

Zanim przejdziemy do sposobów reakcji na informację o depresji u pracownika, warto zrozumieć, czym jest ta choroba i jakie mogą być jej objawy. Depresja to choroba, które może wpływać na nastrój, zachowanie i codzienne funkcjonowanie osoby dotkniętej tym problemem. Może ona przejawiać się uczuciem smutku, beznadziejności, utraty zainteresowania, zmęczenia czy nawet myślami samobójczymi.

• Posłuchaj uważnie i wykazuj empatię

Kiedy pracownik zdecyduje się powiedzieć nam o swojej depresji, kluczowe jest, abyśmy poświęcili mu czas i wysłuchali go uważnie. Okazanie empatii jest niezwykle ważne, ponieważ towarzyszy temu silne uczucie zrozumienia i wsparcia. Pamiętajmy, że osoba borykająca się z depresją może odczuwać ogromne obawy związane z podzieleniem się swoją sytuacją, więc nasza pozytywna reakcja jest kluczowa dla tego, aby poczuła się zaakceptowana.

• Bądź wyrozumiały i elastyczny

Gdy pracownik mówi nam o swojej depresji, ważne jest, abyśmy byli wyrozumiali i uważni. Choroby psychiczne mogą wpływać na zdolność do pracy i wykonywania obowiązków, więc może być konieczne dostosowanie czasu pracy lub zadań. Współpracujmy z naszym pracownikiem, aby znaleźć rozwiązania, które pozwolą mu skupić się na zdrowiu, a jednocześnie wykonywać swoje obowiązki.

• Zachowaj poufność

Informacja o depresji pracownika powinna być traktowana jako poufna i zaufana. Zachowanie dyskrecji jest nie tylko zgodne z zasadami etycznymi, ale także pomoże zbudować więź zaufania między nami a naszym pracownikiem, co jest kluczowe dla jego dalszej poprawy i powrotu do zdrowia.

• Zachęć do szukania pomocy profesjonalnej

Jako osoby niebędące specjalistami w dziedzinie zdrowia psychicznego, nie jesteśmy w stanie samodzielnie leczyć depresji naszego pracownika. Dlatego kluczowym krokiem jest zachęcenie go do skonsultowania się z profesjonalnym terapeutą lub psychologiem. Udzielając wsparcia i jednocześnie podkreślając wagę pomocy specjalistycznej, pomożemy naszemu pracownikowi podjąć kroki w kierunku poprawy.

• Twórz przyjazne i wspierające środowisko pracy

Wspieranie pracownika z depresją nie kończy się tylko na początkowej reakcji. Ważne jest, aby tworzyć przyjazne i wspierające środowisko pracy, w którym każdy czuje się akceptowany i wsparcie jest dostępne w razie potrzeby. Promowanie zdrowego balansu między życiem zawodowym a prywatnym, organizowanie działań integracyjnych oraz dostęp do pomocy psychologicznej, to tylko niektóre z aspektów, które możemy wprowadzić, aby nasza firma była przyjazna dla zdrowia psychicznego.

Dwie strony rozmowy - czy warto rozmawiać z HR o zdrowiu psychicznym?

Pozytywna strona rozmów o zdrowiu psychicznym

Jest pozytywnym krokiem, gdy pracownik decyduje się otworzyć przed działem HR i podzielić się informacją o swojej chorobie. Dzięki temu firma może odpowiednio zareagować i zapewnić niezbędne wsparcie. Wczesne powiadomienie HR o chorobie pozwala na dostosowanie harmonogramu pracy, przypisanie odpowiednich zadań oraz znalezienie rozwiązań, które pozwolą pracownikowi skupić się na zdrowiu i powrócić do pełnej produktywności w miarę możliwości. Otwartość w rozmowie z HR może również stworzyć atmosferę zaufania, w której pracownik czuje się wspierany i akceptowany, co z kolei może pomóc w łagodzeniu stresu i lęku związanego z chorobą.

Negatywna strona rozmów o zdrowiu

Niektórzy pracownicy mogą obawiać się powiadomienia działu HR o swojej chorobie ze względu na potencjalne negatywne skutki, takie jak obniżenie oceny pracy, zmniejszenie szans na awans lub negatywne traktowanie ze strony współpracowników. Istnieje również obawa przed utratą prywatności, ponieważ choroba może być postrzegana jako znak słabości lub problemów emocjonalnych. Dodatkowo, jeśli dział HR nie jest odpowiednio przygotowany do reagowania na tego rodzaju sytuacje lub nie zapewnia wystarczającego wsparcia, pracownik może czuć się niezrozumiany i opuszczony w trudnym okresie choroby. Dlatego ważne jest, aby dział HR działał w sposób empatyczny, poufny i profesjonalny, aby pomóc pracownikom w tym delikatnym procesie.

6 powodów, dla których pracownik powinien poinformować dział HR o swojej depresji:

• Dostosowanie warunków pracy: Poinformowanie HR o depresji pozwala na dostosowanie warunków pracy, jeśli to konieczne. Może to obejmować elastyczny czas pracy, modyfikację obowiązków, czy przypisanie łatwiejszych zadań, które pozwolą na łagodniejsze przystosowanie do pracy w trudnym okresie.
• Wsparcie i zrozumienie: Dział HR może zapewnić wsparcie i zrozumienie dla pracownika z depresją. Wspieranie pracownika w trudnym czasie może pomóc mu poczuć się bardziej akceptowanym i wspieranym przez firmę.
• Dostęp do zasobów: HR może pomóc w zapewnieniu dostępu do odpowiednich zasobów, takich jak programy wsparcia zdrowia psychicznego, terapia lub wsparcie grupowe. To może pomóc pracownikowi w radzeniu sobie z depresją i powrocie do zdrowia.
• Bezpieczeństwo pracownika: Jeśli depresja wpływa na zdolność do wykonywania pracy, dział HR może podjąć odpowiednie działania, aby zapewnić bezpieczeństwo pracownika i innych w miejscu pracy.
• Planowanie zastępstwa: Poinformowanie HR o depresji pozwala na odpowiednie zaplanowanie zastępstwa, jeśli pracownik będzie potrzebował czasu wolnego na leczenie lub odpoczynek.
• Zgodność z przepisami: W niektórych krajach istnieją przepisy prawne dotyczące chorób i zwolnień lekarskich. Poinformowanie HR o depresji pozwala na zachowanie zgodności z obowiązującymi przepisami.

Warto podkreślić, że informacje o zdrowiu psychicznym pracownika powinny być traktowane w sposób poufny i chronione zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych. Poinformowanie działu HR o depresji może być kluczowe dla zapewnienia odpowiedniego wsparcia pracownikowi w trudnym okresie i wspierania jego dobrostanu psychicznego.

Dlaczego nie chcemy mówić o depresji? 

Wiele pracowników może odczuwać opór przed dzieleniem się informacjami na temat swojej depresji w miejscu pracy z różnych powodów. Obawiają się, że otwarcie mówiąc o swoim stanie emocjonalnym, zostaną zrozumiani przez współpracowników czy przełożonych jako osoby niemogące sprostać wyzwaniom zawodowym.

Obecny klimat organizacyjny może również sugerować, że otwartość w kwestiach zdrowia psychicznego jest traktowana niejednokrotnie z rezerwą lub dezaprobatą, co dalsze zniechęca do dzielenia się tak intymnymi aspektami życia. Ponadto, istnieje obawa przed ewentualnymi konsekwencjami w sferze rozwoju kariery, gdy pracownik ujawni swoją depresję, co powoduje, że wiele osób wybiera zachowanie prywatności w tym zakresie.

Pracownik może nie chcieć mówić o depresji w pracy z kilku powodów:

• Obawa przed stygmatyzacją: Choroby psychiczne, w tym depresja, są nadal tematem tabu i mogą być obarczone negatywnymi stereotypami. Pracownik może obawiać się, że zostanie zlekceważony, uznany za słabego lub niezdolnego do wykonywania swoich obowiązków, co może wpłynąć negatywnie na jego karierę zawodową.
• Zmniejszenie szans na awans: W wielu miejscach pracy istnieje konkurencja o awanse i rozwijanie kariery. Pracownik obawiający się, że zdradzenie swojej depresji może wpłynąć na postrzeganie go jako osoby niestabilnej emocjonalnie, może zdecydować się na zachowanie swojej choroby w tajemnicy.
• Brak zrozumienia: Osoby bez doświadczenia lub wiedzy na temat depresji mogą nie zrozumieć, jak poważne i wpływające na życie może być to zaburzenie. Pracownik obawiający się braku zrozumienia ze strony współpracowników czy przełożonych, może wolą zachować swoje trudności dla siebie.
• Strach przed utratą pracy: Niektórzy pracownicy obawiają się, że z powodu swojej depresji mogą zostać zwolnieni lub ukarani. Pracownik może starać się utrzymać swoją chorobę w tajemnicy, aby uniknąć negatywnych konsekwencji w miejscu pracy.
• Prywatność i wstyd: Osoby zmagające się z depresją mogą odczuwać wstyd lub poczucie winy związane z chorobą. Czuć się nieswojo i niechcący dzielić swoimi uczuciami i doświadczeniami z innymi, w tym również z personelem działu HR.
• Brak pewności, jak zostanie przyjęte powiadomienie o chorobie: Pracownik może obawiać się, że dział HR lub firma nie zareagują odpowiednio na informację o depresji, co może zniechęcić go do podzielenia się tą informacją.

Warto podkreślić, że decyzja, czy poinformować o swojej depresji w miejscu pracy, pozostaje indywidualna i zależy od sytuacji każdej osoby. Ważne jest, aby pracownik czuł się komfortowo w swoim otoczeniu i miał wsparcie potrzebne do radzenia sobie z chorobą, niezależnie od tego, czy zdecyduje się podzielić swoją sytuacją z personelem działu HR i współpracownikami, czy też nie.

Depresja w pracy, czyli jak o niej rozmawiać

Gdy pracownik przekazuje nam informację o swojej depresji, reakcja jest kluczowa dla jego dobrostanu i powrotu do zdrowia. Słuchajmy uważnie, wykazujmy empatię i zachowajmy dyskrecję.

Wspierajmy naszego pracownika w szukaniu profesjonalnej pomocy i twórzmy przyjazne środowisko pracy, w którym zdrowie psychiczne jest priorytetem. W ten sposób pomożemy nie tylko naszemu pracownikowi, ale także zbudujemy silniejszy i bardziej zrozumiały zespół.